Fazla Mesai Ücreti Hesaplama
Aylık brüt maaşınızı ve çalışma saatlerinizi girin; İş Kanunu'na göre%50 zamlı fazla çalışma ve %25 zamlı fazla sürelerle çalışma ücretinizi saniyeler içinde hesaplayın.
Bilgileri girip Hesapla'ya basın; brüt fazla mesai ücretiniz burada görünecek.
- Saatlik brüt ücret—
- Fazla sürelerle çalışma (×1.25)—
- Fazla çalışma (×1.5)—
- Hafta tatili (×2.5)—
- Bayram / genel tatil (×2)—
- Toplam brüt—
Sonuçlar brüt tutarlardır; net ödeme, çalışanın kümülatif gelir vergisi matrahına ve SGK kesintilerine göre değişir. Hesaplama bilgilendirme amaçlıdır ve yürürlükteki mevzuata göre yaklaşık bir sonuç verir; bağlayıcı bir hesaplama veya hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Girdiğiniz bilgiler yalnızca tarayıcınızda işlenir, hiçbir sunucuya gönderilmez.
Fazla Mesai (Fazla Çalışma) Nedir?
4857 sayılı İş Kanunu'nun 41. maddesine göre fazla çalışma, kanunda yazılı koşullar çerçevesinde haftalık 45 saati aşan çalışmalardır. Haftalık çalışma süresinin üst sınırı md. 63'te45 saat olarak belirlenmiştir; bu süre, günlük11 saati aşmamak kaydıyla haftanın çalışılan günlerine farklı biçimde dağıtılabilir.
Fazla çalışma yaptırılabilmesi için işçinin yazılı onayıgerekir (md. 41/7). Ayrıca fazla çalışma süresinin toplamı bir yılda270 saati aşamaz (md. 41/8).
Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Farkı
Kanun iki farklı durumu birbirinden ayırır ve her birine farklı bir zam oranı bağlar:
- Fazla çalışma: Haftalık 45 saati aşan çalışma. Her saat için normal saatlik ücretin %50 fazlasıödenir (toplam 1.5 kat).
- Fazla sürelerle çalışma: İş sözleşmesiyle haftalık çalışma süresi 45 saatin altında (örneğin 40 saat) kararlaştırılmışsa, bu süre ile 45 saat arasındaki çalışma. Her saat için normal saatlik ücretin %25 fazlasıödenir (toplam 1.25 kat).
Fazla Mesai Ücreti Nasıl Hesaplanır?
- Saatlik brüt ücretinizi bulun. Aylık brüt ücretinizi 225'e bölün. Bu bölen, 30 gün × 7.5 saatlik kanuni çalışma süresinden gelir.
- Haftalık çalışma sürenizi belirleyin. İş sözleşmenizdeki haftalık çalışma süresini ve o hafta fiilen çalıştığınız toplam süreyi tespit edin. Kanuni üst sınır haftada 45 saattir.
- Çalışmayı ikiye ayırın. Sözleşme süresi ile 45 saat arasındaki kısım fazla sürelerle çalışma, 45 saati aşan kısım ise fazla çalışmadır.
- Zam katsayılarını uygulayın. Fazla çalışma saatlerini saatlik ücretin 1.5 katıyla (%50 zamlı), fazla sürelerle çalışma saatlerini 1.25 katıyla (%25 zamlı) çarpın.
- Tatil çalışmalarını ayrıca ekleyin. Hafta tatili ve ulusal bayram/genel tatil günlerinde yapılan çalışma ayrı katsayılarla hesaplanır ve toplam brüt fazla mesai ücretine eklenir.
Saatlik Brüt Ücret = Aylık Brüt Ücret ÷ 225
Fazla Çalışma Ücreti = Saatlik Ücret × 1.5 × Fazla Çalışma Saati
Fazla Sürelerle Çalışma = Saatlik Ücret × 1.25 × İlgili Saat
Örnek Hesaplama
Aylık brüt ücreti 40.000 ₺ olan ve haftada50 saat çalışan bir işçiyi ele alalım. Sözleşmedeki haftalık süre 45 saattir:
- Saatlik brüt ücret = 40.000 ÷ 225 = 177,78 ₺
- Fazla çalışma = 50 − 45 = 5 saat/hafta
- Haftalık fazla mesai ücreti = 177,78 × 1.5 × 5 = 1.333,33 ₺
- 4 haftalık dönemde (20 saat) toplam = 5.333,33 ₺ brüt
2026 Yasal Sınırlar ve Katsayılar
- Haftalık normal çalışma süresi45 saat
- Günlük azami çalışma süresi11 saat
- Fazla çalışma zammı%50 (×1.5)
- Fazla sürelerle çalışma zammı%25 (×1.25)
- Yıllık azami fazla çalışma270 saat
- Saatlik ücret böleni225
- Denkleştirme dönemi2 ay (TİS ile 4)
- Serbest zaman karşılığı1 saat 30 dakika / saat
Zamlı Ücret Yerine Serbest Zaman
İş Kanunu md. 41/4, işçiye bir seçim hakkı tanır: fazla çalışma karşılığında zamlı ücret almak yerine serbest zaman kullanabilir. Fazla çalıştığı her saat için 1 saat 30 dakika, fazla sürelerle çalıştığı her saat için 1 saat 15 dakika serbest zaman hak eder.
Bu tercih işçiye aittir; işveren tek taraflı olarak ücret yerine izin dayatamaz. İşçi hak ettiği serbest zamanı, iş görme borcunu aksatmamak kaydıyla ve işverene önceden bildirerek altı ay içinde kullanır.
Hafta Tatili ve Bayram Çalışması
Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışılması halinde, md. 47 uyarınca çalışılan her gün için bir günlük ücret ayrıca ödenir. Aylık ücretli çalışanda bu, toplamda 2 kat anlamına gelir.
Hafta tatilinde çalışma ise uygulamada 2.5 katolarak hesaplanır: aylık ücrete zaten dahil olan hafta tatili yevmiyesi ile çalışma karşılığı zamlı ücretin toplamı. Bu oran kanunda doğrudan yazmaz, Yargıtay uygulamasına dayanır. Ayrıca bu günlerdeki çalışma haftalık45 saati aşıyorsa fazla çalışma hükümleri de gündeme gelir.
Denkleştirme: Her Uzun Hafta Fazla Mesai Değildir
md. 63/2'ye göre taraflar yazılı olarak anlaşırsa, haftalık45 saatlik süre haftanın günlerine farklı dağıtılabilir. Yoğun geçen haftaların ardından işçi daha az çalıştırılarak denge kurulursa,2 aylık (toplu iş sözleşmesiyle4 aya kadar) dönemde haftalık ortalama45 saati aşmayan çalışma fazla çalışma sayılmaz. Günlük 11 saatlik sınır bu durumda da geçerlidir.
İşten ayrılırken hesaplanan diğer alacaklar içinkıdem tazminatı veyıllık izin hesaplama araçlarımızı da inceleyebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Fazla mesai kaç saatten sonra başlar?
4857 sayılı İş Kanunu md. 41'e göre fazla çalışma, haftalık çalışma süresinin 45 saati aşması halinde başlar. Haftalık 45 saatin üzerindeki her saat fazla çalışma sayılır ve %50 zamlı ödenir.
Fazla çalışma ile fazla sürelerle çalışma arasındaki fark nedir?
Haftalık 45 saati aşan çalışma "fazla çalışma"dır ve %50 zamlı (1.5 kat) ödenir. İş sözleşmesiyle haftalık çalışma süresi 45 saatin altında (örneğin 40 saat) belirlenmişse, bu süre ile 45 saat arasındaki çalışma "fazla sürelerle çalışma"dır ve %25 zamlı (1.25 kat) ödenir.
Fazla mesai ücreti nasıl hesaplanır?
Önce saatlik brüt ücret bulunur: aylık brüt ücret ÷ 225 (30 gün × 7.5 saat). Ardından fazla çalışma saati, saatlik ücretin 1.5 katıyla; fazla sürelerle çalışma saati ise 1.25 katıyla çarpılır.
Yılda en fazla kaç saat fazla mesai yapılabilir?
İş Kanunu md. 41/8'e göre fazla çalışma süresinin toplamı bir yılda 270 saatten fazla olamaz. Bu sınır işçinin sağlığını ve iş-yaşam dengesini korumaya yöneliktir; aşılması halinde işverenin idari para cezası sorumluluğu doğar.
Fazla mesai için işçinin onayı gerekir mi?
Evet. İş Kanunu md. 41/7 ve ilgili yönetmelik uyarınca fazla çalışma yaptırılabilmesi için işçinin yazılı onayı alınmalıdır. Onay, iş sözleşmesinin yapılması sırasında veya bu ihtiyaç doğduğunda alınır ve işçi özlük dosyasında saklanır.
Zamlı ücret yerine izin (serbest zaman) kullanılabilir mi?
Evet. md. 41/4'e göre işçi isterse zamlı ücret yerine serbest zaman kullanabilir: fazla çalıştığı her saat için 1 saat 30 dakika, fazla sürelerle çalıştığı her saat için 1 saat 15 dakika serbest zaman. Bu tercih işçiye aittir, işveren tek taraflı dayatamaz.
Hafta tatilinde veya bayramda çalışırsam ne kadar ücret alırım?
Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışılırsa, md. 47 uyarınca çalışılan her gün için bir günlük ücret ayrıca ödenir; aylık ücretli çalışanda bu toplam 2 kat eder. Hafta tatilinde çalışma ise uygulamada 2.5 kat olarak hesaplanır (ücrete dahil hafta tatili yevmiyesi + zamlı çalışma karşılığı). Bu günlerdeki çalışma ayrıca haftalık 45 saati aşıyorsa fazla çalışma hükümleri de gündeme gelir.
Günde en fazla kaç saat çalıştırılabilir?
md. 63'e göre günlük çalışma süresi hiçbir şekilde 11 saati aşamaz. Denkleştirme uygulanan işyerlerinde bile bu sınır geçerlidir; 2 aylık (toplu iş sözleşmesiyle 4 aya kadar) denkleştirme döneminde haftalık ortalama 45 saati aşmayan çalışma fazla çalışma sayılmaz.